Eskişehirin Gözdesi Lületaşı Yok Oluyor
Sağladığınız pasaj, Türkiye'de Eskişehir'de bulunan ve Lületaşı'ndan (bir taş türü) geleneksel ürün yapma zanaatında uzmanlaşmış yetenekli zanaatkarların taşın azalan bulunabilirliğiyle ilgili endişelerini tartışıyor. Pasajda adı geçen ustalar Ender Erdoğan ve Emre Ege, malzeme sıkıntısı nedeniyle artık çırak yetiştiremediklerini söylüyorlar. Ayrıca zanaatlarının geleceğiyle ilgili endişelerini dile getiriyorlar ve hükümeti harekete geçmeye çağırıyorlar. Taşın son halini almadan önce pek çok süreçten geçtiğinden de bahsederek, zanaatın inceliklerini vurguladılar. Dededen gelen ve 4 kuşaktır bu işi yapan Ender Erdoğan, "Madenimizin azalması nedeniyle artık yapamıyoruz" dedi.
Madenlerde Çalışan Kişi Sayısı Azalıyor
Eskişehirli 53 yaşındaki esnaf Ender Erdoğan, Lületaşı'nın Eskişehir'in Karatepe ve Türkmentokat bölgelerinden çıkarıldığını belirtti. İlkokulu 1969 yılında doğduğu Karatepe'de bitirdikten sonra ustasının yanında çıraklık yapmaya başladığını da dile getirdi. Mesleklerinde usta çırak ilişkisinin çok önemli olduğunu söyledi. Kendisini geliştirdiğini, askere gittiğini, evlendiğini ve şehir merkezine taşındığını burada halen mesleğini sürdürdüğünü dile getirdi. Madenlerde çalışan insan sayısının azaldığını, taşın eskisi kadar çıkarılmadığını ve pahalılaştığını bu nedenle artık çıraklara malzeme veremediklerini söyledi. Genç kuşakta bu mesleğe pek ilginin olmadığını ve ölmekte olan meslekler arasında yer aldıklarını da dile getirdi. Devlet desteğine ihtiyaçları olduğunu söyledi. Kendi yağlarını yaktıklarını ve ürettikleri ürünlerin yüzde 90'ının yurt dışına satıldığını belirterek sözlerini tamamladı.
Lületaşının Gördüğü İşlemler
Eskişehirli bir diğer usta Emre Ege ise genellikle sipariş üzerine boru yaptıklarını ve Lületaşı'nın boru haline gelene kadar 35-36 işlemden geçtiğini belirtti. Hammadde olarak taşın çıkarıldığını ve daha sonra kırıldığını söyledi. Ardından istenilen şekle göre taşa şekil verilir. Sonra resmi çizerler, taşın üstünü ve arkasını oyarlar. Sonunda uçları tuttururlar, cilalarlar ve zımparalarlar. Bu işin çok zahmetli olduğunu söyleyerek sözlerini bitirdi.